Elektrisch verbruik is voor veel huishoudens een grote kostenpost. Zeker nu de energieprijzen de afgelopen jaren flink zijn gestegen, letten mensen bewuster op wat hun apparaten verbruiken. Toch weten veel mensen niet precies welke toestellen de meeste stroom slikken, of wanneer het slim is om iets te vervangen. Dat is zonde, want met een paar aanpassingen bespaar je al snel een flink bedrag per jaar.
Welke apparaten verbruiken het meest stroom
De koelkast is een van de grootste verbruikers in huis. Hij staat dag en nacht aan en verbruikt daardoor meer dan veel mensen denken. Een oude koelkast uit 2005 gebruikt soms drie keer zoveel stroom als een nieuw model met een hoog energielabel. Hetzelfde geldt voor de wasmachine en de vaatwasser. Die draaien weliswaar niet de hele dag, maar per wasbeurt verbruiken ze een aanzienlijke hoeveelheid energie. Een droger spant de kroon: dat apparaat is een van de zwaarste stroomgebruikers in het huishouden. Wie een droger weinig gebruikt of er een met een warmtepomp voor in de plaats zet, merkt dat meteen terug op de energierekening.
Vervangen of repareren: wat is verstandiger
Niet elk oud toestel verdient meteen de vuilnisbak. Bij kleine apparaten zoals een waterkoker of een broodrooster weegt de aankoopprijs van een nieuw exemplaar zelden op tegen de besparing op stroom. Repareren is daar vaak goedkoper en beter voor het milieu. Bij grote toestellen ligt dat anders. Een oude vriezer of wasmachine die al meer dan tien tot vijftien jaar meedraait, verbruikt vaak zoveel meer stroom dan een nieuw energiezuinig model dat vervanging zich binnen een paar jaar terugbetaalt. Het energielabel helpt daarbij: een apparaat met label A of hoger verbruikt aanzienlijk minder dan een model met label D of lager. Kijk bij twijfel ook naar de reparatiekosten. Als die meer dan de helft bedragen van de aanschafprijs van een nieuw toestel, is vervangen meestal de betere keus.
Sluipverbruik: de stroom die je niet ziet
Veel toestellen verbruiken ook stroom als je ze niet gebruikt. Dit heet sluipverbruik, en het loopt in de meeste huishoudens op tot tientallen euro’s per jaar. Een televisie die op stand-by staat, een oplader die in het stopcontact blijft zitten en een spelcomputer in ruststand: ze verbruiken allemaal een beetje. Op jaarbasis tikt dat aan. De oplossing is simpel: zet toestellen echt uit via de aan-uitknop of gebruik een stekkerdoos met schakelaar. Zo is een groep apparaten tegelijk volledig van het stroomnet af te halen. Vooral bij entertainmentsystemen, zoals een televisie met een receiver en een soundbar, levert dit snel resultaat op.
Slim omgaan met stroom in de dagelijkse routine
Een paar kleine gewoonten maken op de lange termijn een groot verschil. De wasmachine op 30 of 40 graden draaien in plaats van 60 graden scheelt al zo’n 40 procent aan stroomverbruik per wasbeurt, zonder dat de was daar slechter van wordt. De vaatwasser volledig vullen voor je hem aanzet, is ook een makkelijke manier om minder energie te gebruiken. Koken op inductie in plaats van op gas of een klassieke elektrische kookplaat is sneller en verbruikt minder energie per maaltijd. Wie zonnepanelen heeft, kan grote apparaten het beste overdag draaien, als de panelen stroom opwekken. Zo gebruik je je eigen opgewekte energie direct, zonder die eerst te exporteren naar het net en later terug te kopen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel stroom verbruikt een gemiddeld huishouden per jaar?
Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt ongeveer 2.500 tot 3.500 kilowattuur per jaar. Hoe meer personen er in huis wonen en hoe ouder de apparaten zijn, hoe hoger dat verbruik doorgaans uitvalt.
Wat is het verschil tussen een energielabel A en een label D?
Het energielabel geeft aan hoe zuinig een apparaat is. Een apparaat met label A verbruikt veel minder stroom dan een apparaat met label D. Bij grote toestellen zoals koelkasten en wasmachines kan dat verschil oplopen tot honderden kilowattuur per jaar.
Is inductiekoken echt zuiniger dan koken op een gewone elektrische kookplaat?
Inductiekoken is zuiniger dan koken op een traditionele elektrische kookplaat. De inductieplaat verwarmt de pan direct, zonder warmte te verspillen aan de omgeving. Daardoor is het energieverbruik per maaltijd lager en gaat het ook sneller.
Hoeveel kost sluipverbruik per jaar gemiddeld?
Het sluipverbruik in een gemiddeld huishouden kost tussen de 50 en 100 euro per jaar. Dat verschilt per situatie, afhankelijk van hoeveel apparaten er op stand-by staan en hoe lang per dag.
